Oʻzbekistonda intellektual mulk obyektlaridan samarali foydalanish va ularning iqtisodiy qiymatini oshirishga qaratilgan yangi qonun loyihasi qabul qilindi. Undagi eng muhim yangilik — intellektual mulkka boʻlgan huquqlarni bank krediti uchun garov sifatida qoʻyish imkoniyati.
Nima oʻzgaradi
Bugungacha Oʻzbekistonda kredit olish uchun garov deyilganda amalda faqat moddiy aktivlar tushunilardi: koʻchmas mulk, transport, uskuna, tovar zaxirasi. Ixtiro yoki brend qanchalik qimmatli boʻlmasin, u bank uchun garov predmeti emas edi.
Yangi tartibga koʻra, ixtiro, tovar belgisi va boshqa intellektual aktivlarga boʻlgan mulkiy huquqlarni banklarga garovga qoʻyish va shu asosda moliyaviy resurslar jalb qilish imkoniyati yaratilmoqda.
Bu kimga foydali
- Ishlab chiqaruvchilar va savdo brendlari — yillar davomida qurilgan nom endi balansdagi aktiv sifatida ishlashi mumkin.
- IT va startaplar — koʻchmas mulki boʻlmagan, lekin kuchli mahsulot brendi va texnologiyasi bor kompaniyalar uchun moliyalashtirishning yangi yoʻli.
- Ixtirochilar — patentni sotmasdan, uni garovga qoʻyib loyihani rivojlantirish uchun mablagʻ olish.
- Franshiza egalari — brend qiymati endi rasman oʻlchanadigan va ishlatiladigan koʻrsatkichga aylanadi.
Muhim shart: garovga faqat roʻyxatdan oʻtgan huquq qoʻyiladi
Bu yerda amaliy jihatdan eng muhim nuqta bor. Garov predmeti boʻlishi uchun huquq rasman mavjud va hujjatlashtirilgan boʻlishi kerak. Bank «bizning brendimiz bozorda mashhur» degan gapni garov sifatida qabul qilmaydi — unga guvohnoma raqami, huquq egasi va amal qilish muddati koʻrsatilgan rasmiy hujjat kerak.
Roʻyxatdan oʻtkazilmagan brend garovga qoʻyilmaydi. Yaʼni tovar belgisi guvohnomasi endi faqat himoya vositasi emas — u moliyaviy imkoniyatga kirish kaliti hamdir.
Nimalarga eʼtibor berish kerak
Mexanizm bosqichma-bosqich ishga tushadi va bir qator amaliy masalalar qonunosti hujjatlarida aniqlashtirilishi kutilmoqda:
- Baholash — intellektual aktivning qiymati qanday metodika boʻyicha aniqlanadi;
- Garovni roʻyxatga olish — garov shartnomasi qaysi organda qayd etiladi;
- Undirish tartibi — qarz qaytarilmaganda huquq qanday tartibda oʻtkaziladi;
- Muddat — guvohnomaning amal qilish muddati kredit muddatidan qisqa boʻlsa nima boʻladi.
Shu sababli garov shartnomasini tuzishdan oldin belgingizning holatini tekshirib olish zarur: muddati tugamaganmi, huquq egasi toʻgʻri koʻrsatilganmi, sinflar roʻyxati haqiqiy faoliyatga mos keladimi.
Xulosa
Bu oʻzgarish intellektual mulkka boʻlgan munosabatni tubdan oʻzgartiradi. Brend endi marketing xarajati emas — balansda turadigan, qiymati oʻlchanadigan va moliyaviy natija beradigan aktiv. Lekin bu imkoniyatdan faqat huquqi rasman rasmiylashtirilganlar foydalana oladi.
Brendingiz himoyalanganmi?
Nomingizni davlat reestridan tekshirib, roʻyxatdan oʻtkazish imkoniyatini baholab beramiz.
Bepul konsultatsiya